1920–1947
MIT O HRABIE DRACULI
Dracula, bohater powieści pod tym samym tytułem napisanej pod koniec XIX wieku przez Irlandczyka Brama Stokera, jest hrabią z Transylwanii, właścicielem zamku wzniesionego gdzieś na szczycie wysokiego klifu, skąd spogląda na dolinę rzeki wijącą się przez Księstwo Transylwanii.
Często mylony jest z Vladem Tepesem, księciem wołoskim, właścicielem zamku – obecnie w ruinie – w Księstwie Wołoskim. Ponieważ zamek Bran jest jedynym zamkiem w Transylwanii, który odpowiada opisowi Brama Stokera, cały świat nazywa go zamkiem Draculi. W rozdziale 2 powieści „Dracula”, którego akcja rozgrywa się 5 maja, autor przedstawia zamek hrabiego jako położony na skraju straszliwej przepaści, poprzecinanej od czasu do czasu głębokimi szczelinami – przepaści, przez którą przebiegają srebrne nici oraz rzeki przepływające przez lasy w głębokich wąwozach.
BRAM STOKER
Bram Stoker nigdy nie odwiedził Rumunii. Opisując fikcyjny zamek Draculi, oparł się na wizerunku zamku Bran, który był dostępny w Anglii pod koniec XIX wieku. Rzeczywiście, zamek ten, taki jak przedstawiono go na rycinie wydrukowanej w pierwszym wydaniu powieści „Dracula”, wykazuje uderzające podobieństwo do zamku Bran – i tylko do niego. Podejrzewa się bowiem, że do opisania fikcyjnego zamku Draculi Stoker wykorzystał ilustrację zamku Bran pochodzącą z dzieła Charlesa Bonera „Transylvania: Its Product and Its People” (Londyn; Longmans, XNUMX).
Dracula – w dzisiejszym rozumieniu – jest postacią fikcyjną. Jego imię wywodzi się od przezwiska nadanego Vladowi Palownikowi, władcy Wołoszczyzny w latach 1456–1462 oraz w 1467 r., którego ówcześni historycy – z powodów politycznych – opisują jako bezlitosnego i krwiożerczego despotę.
Postać hrabiego Draculi pojawia się po raz pierwszy w powieści „Dracula” autorstwa irlandzkiego pisarza Brama Stokera, opublikowanej w 1897 roku w Anglii. Pierwotnie imię Dracula wcale nie budziło strachu. Wywodzi się ono od nazwy zakonu krzyżowców – Zakonu Smoka – z którym związani byli zarówno Vlad Palownik, jak i jego ojciec Vlad Dracul (członek tego zakonu). Pozostała część mitu o Draculi wynika z wpływu transylwańskich legend oraz popularnych wierzeń dotyczących duchów i wampirów.
Hrabia Dracula z powieści Stokera to wielowiekowy wampir, transylwański szlachcic, który twierdzi, że jest szeklerskim potomkiem Attyli, króla Hunów. Mieszka w ruinach zamku gdzieś w Karpatach. Rozmowy z postacią Jonathana Harkera dają hrabiemu Drakuli okazję do wykazania się szczególną dumą ze swojej szlacheckiej kultury oraz zamiłowania do przeszłości. Wydaje się, że Dracula studiował czarną magię w Akademii Scholomance w Karpatach, niedaleko miasta Sibiu (znanego później jako Hermannstadt).
Stoker starannie unikał tworzenia rzeczywistego związku historycznego między swoją postacią hrabiego Draculi a historyczną postacią Włada Palownika. Chociaż Van Helsing, bohater powieści Stokera, rozważa możliwość, że hrabia Dracula to ta sama osoba co wojewoda Dracula, to Dracula, hrabia Transylwanii, z pewnością nie jest księciem Władym Palownikiem z Wołoszczyzny, a sam Stoker niechętnie kojarzył swojego bohatera z prawdziwą postacią historyczną.
Postać Draculi wywodzi się z tych mitów
W wioskach wokół Branu i poza nim panowało przekonanie o istnieniu złych duchów, zwanych duchami lub stereogoi (odmiana słowa strigoi). Termin ten odnosi się do osób pozornie żywych, strigoi, które w ciągu dnia prowadziły normalne życie. Wraz z nadejściem nocy, gdy wszyscy spali, duch opuszczał ich ciała, by od północy aż do pierwszego piania koguta nawiedzać sen mieszkańców wsi, pozbawiając ich sił.
„Nieumarli (nieumarli, wampiry) cierpią z powodu klątwy nieśmiertelności” – pisze Stoker – „przemierzają czas, zwiększając liczbę ofiar i szerząc zło po całym świecie”. Postać Draculi wywodzi się właśnie z tych mitów.
Postać historyczna Vlad Tepes
Postać historyczna, Vlad Palownik, władca Wołoszczyzny, rzeczywiście ma związek z zamkiem Bran.
Poprowadził kilka kampanii mających na celu ukaranie niemieckich kupców w Braszowie, którzy odmówili posłuszeństwa wobec niego i płacenia na rzecz tronu podatków wynikających z handlu.
Droga do Wołoszczyzny prowadziła przez Bran, przełęcz położoną najbliżej Braszowa, która z kolei zapewniała połączenie z Târgoviște, siedzibą Włada Palownika.
Urząd celny, w którym pobierano opłaty za przejazd tą drogą, znajdował się – podobnie jak dzisiaj – u podnóża zamku Bran, w jego zachodniej części.
Stosunki między Władym Palownikiem a szlachtą z Braszowa
Stosunki między Władym Palownikiem a szlachtą z Braszowa, której przedstawiciele byli mu wrogo nastawieni, nie były zatem zbyt serdeczne. Nie wiadomo, czy Vlad Palownik zdobył zamek Bran, czy też nie.
Nie ma na to żadnych pisemnych dowodów. Dokumenty archiwalne dotyczące zamku Bran mają zasadniczo charakter administracyjny i dotyczą dochodów oraz wydatków posiadłości twierdzy (zamku) Bran, a w mniejszym stopniu spraw politycznych i wojskowych.
Jesień roku 1462
Wydaje się jednak, że jesienią 1462 roku, niedaleko twierdzy Podul Dâmboviţei, położonej również w pobliżu Rucăr, Vlad Palownik został pojmany przez króla Węgier, Macieja Korwina, i uwięziony na dwa miesiące w zamku Bran, co niedawno potwierdziła książka Gheorghe Lazea Postelnicu pt. „Vlad Palownik – Dracula”, wydanej w 2002 roku przez wydawnictwo Mirador w Aradzie. Z Branu Vlad Palik został przewieziony i uwięziony w twierdzy Visegrád.
Zachęcamy odwiedzających Zamek Bran do odróżnienia historycznej rzeczywistości związanej z Branem od fikcyjnej postaci hrabiego Draculi. Dracula, bohater powieści Brama Stokera pt. „Dracula”, był i pozostaje postacią fikcyjną.